Samochód zastępczy

Home / Baza wiedzy / Samochód zastępczy

Samochód zastępczy

SAMOCHÓD ZASTĘPCZY

Kolizja, wypadek, stłuczka- jednym słowem przydarzyło się nam nieszczęście. W niektórych przypadkach auto nie nadaje się do użytkowania. Co zrobić w takiej sytuacji? Najlepszym rozwiązaniem jest zaopatrzenie się na czas naprawy auta w samochód zastępczy. Czy zawsze nam ono przysługuje? Jakie są zasady przydzielania auta zastępczego poszkodowanym?

Samochód zastępczy czym jest, każdy kierowca wie- jest to auto, którym poszkodowany posługuje się zamiast własnego, który wskutek wypadku czy kolizji jest uszkodzony i jest w naprawie lub, co gorsza, nadaje się tylko do kasacji. Na jakiej zasadzie przydzielane jest auto zastępcze? Według wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2004 r. (sygn. IV CK 672/03), zapewnienie takiego auta powinno być uznawane za część likwidacji zaistniałej szkody:
„Utrata możliwości korzystania z rzeczy wskutek jej zniszczenia stanowi szkodę majątkową. Jeżeli więc poszkodowany poniósł w związku z tym koszty najmu pojazdu zastępczego, to mieszczą się one w granicach skutków szkodowych podlegających wyrównaniu.”

Istotnym jest również to, iż poszkodowany nie może wnosić o fizyczne przydzielenie mu auta zastępczego, czyli bezpośrednie dostarczenie klientowi samochodu. Mówiąc o aucie zastępczym w kontekście ubezpieczenia OC i AC, ubezpieczyciel jedynie zwraca koszty wynajęcia samochodu- znalezienie firmy udostępniającej auta i dopełnienie wszelkich formalności z tym związanych leży w interesie kierowcy. Ponadto, kierowca aby otrzymać samochód zastępczy nie musi koniecznie płacić wcześniej za auto z własnej kieszeni, gdyż możliwe jest przedstawienie faktur jeszcze niespłaconych- wtedy uregulowanie należności należy do obowiązku ubezpieczyciela. Jest to rozwiązanie szczególnie przydatne dla kierowców, których nie stać na zapłatę za wynajęty samochód.

Komu przysługuje auto zastępcze?

Prawo to wynajęcia samochodu na koszt ubezpieczalni przysługuje przede wszystkim kiedy auto jest niezbędne do pracy- jeżeli praca jest ściśle związana z wielokrotnym przemieszczaniem się lub gdy prowadzimy pozarolniczą działalność gospodarczą. W takich przypadkach uzyskanie zwrotu pieniędzy jest najłatwiejsze i nie budzi większych wątpliwości u ubezpieczyciela. Jednakże auto zastępcze może przysługiwać dodatkowo osobom, którym auto jest koniecznie potrzebne do zaspokajania czynności konsumpcyjnych i życiowych bez względu na to czy jest przedsiębiorcą czy osobą indywidualną. Często warunkiem w tym przypadku jest udowodnienie, iż potrzeby te nie mogą zostać w równym stopniu zaspokojone poprzez szeroko pojęte ogólnodostępne środki transportu (komunikacja miejska, PKP, taksówki). Na szczęście zarówno Rzecznik Ubezpieczonych jak i Sąd Najwyższy ma inne zdanie- poszkodowany nie ma obowiązku udowadniać potrzeby posiadania auta, ponieważ odtworzenie korzystania z auta poprzez środki komunikacji publicznej z założenia jest niemożliwe, są to odmienne sposoby korzystania z rzeczy. Najlepszym przykładem takich potrzeb życia codziennego może być odwożenie licznej gromadki dzieci do przedszkola lub transport do miejsca pracy, kiedy to komunikacja publiczna byłaby zbyt uciążliwa dla poszkodowanego.

Niestety nie zawsze można liczyć na wynajęcie samochodu zastępczego na koszt ubezpieczyciela. Można być pewnym odmowy zwrotu kosztów, jeżeli posiadamy w rodzinie samochód, którego z powodzeniem można pożyczyć na czas naprawy uszkodzonego. Chodzi oczywiście o samochód, który nadaje się do danych celów, do których poprzednie auto było przeznaczone. Niezasadnym jest więc odmówienie zwrotu pieniędzy, gdy mamy możliwość skorzystać z samochodu osobowego jeśli potrzebujemy dostawczaka.

W praktyce uzyskanie auta zastępczego nie jest jednak takie oczywiste- towarzystwa ubezpieczeniowe zasłaniają się zapisami w OWU lub brakiem bezpośrednich regulacji w polskim prawie. Ciężar dostarczenia dowodów świadczących o konieczności wynajęcia auta według ubezpieczycieli leży na osobach poszkodowanych. Wiele zależy od polityki konkretnego zakładu i rodzaju ubezpieczenia, na podstawie którego poszkodowany ubiega się o przyznanie samochodu.

Samochód zastępczy z AC lub assistance

Ubieganie się o samochód zastępczy z ubezpieczenia autocasco lub assistance jest najbardziej oczywistą opcją. Jest szczególnie przydatna na wypadek szkody, której sprawcą jesteśmy my sami. Niestety trzeba się mieć na baczności- nie każde AC przewiduje zwrotu kosztów wynajęcia auta. Przed podpisaniem umowy należy zwrócić szczególną uwagę na zapisy świadczące o uwzględnieniu samochodu zastępczego. Część ubezpieczycieli narzuca w tym celu wykupienie dodatkowej, drogiej opcji assistance, dzięki której mamy mieć zapewniony takowy środek transportu. Wydawałoby się więc, iż za taki luksus trzeba koniecznie dopłacić, często niemałe pieniądze.

Jednakże mało który agent ubezpieczeniowy wspomina o prawach klienta. Występują okoliczności, w których ubezpieczyciel bez względu na OWU ma obowiązek zwrócić koszty wynajęcia auta zastępczego. Obowiązek ten nie wynika z umowy ubezpieczenia a z przepisów kodeksu cywilnego, mówiących o nienależytym wykonaniu umowy (art. 471). Na podstawie tych przepisów, dnia 2 lipca 2004 r. Sąd Najwyższy wydał orzeczenie (sygnatura: II CK 412/03), które brzmi:
„Za szkodę w postaci poniesionych przez powodów kosztów wynajęcia samochodu zastępczego, spowodowaną wskutek opieszałości strony pozwanej, [czyli ubezpieczyciela] strona pozwana ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 471 k.c."
Za opieszałość towarzystwa ubezpieczeniowego uważa się niedotrzymanie 30 dniowego terminu na dokonanie likwidacji szkody. Najem może trwać do momentu otrzymania od ubezpieczalni należnego odszkodowania lub naprawy uszkodzonego auta.

Samochód zastępczy z ubezpieczenia OC sprawcy

Mało który kierowca wie, iż samochód zastępczy przysługuje mu również gdy jest poszkodowanym w wypadku lub kolizji- wtedy koszt najmu auta spoczywa oczywiście na ubezpieczeniu OC sprawcy. Auto przysługuje każdemu poszkodowanemu bez względu na towarzystwo ubezpieczeniowe. To, w jakich przypadkach i w jakim zakresie przysługuje poszkodowanemu zwrot kosztów wynajęcia auta, zależy od okoliczności samego zdarzenia

Najbardziej klarowna sytuacja jest kiedy sprawca jest znany i przyznaje się do winy. Poszkodowany powinien zwrócić się do ubezpieczyciela, który wyrządził szkodę i złożyć wniosek o zwrot kosztów najmu samochodu zastępczego. W takim przypadku poszkodowanemu przysługuje auto zarówno w razie wypadku jak i kolizji, czyli szkodę ponieść może samo auto.

Analogiczną sytuacją jest ta, w której sprawca zbiega z miejsca zdarzenia lecz możliwym jest jego zidentyfikowanie, np. sprawca był nam znany lub zdążyliśmy spisać jego numer rejestracyjny samochodu. Wtedy odszkodowanie i zwrot kosztów najmu auta pokrywa Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG), który następnie zgłasza się do ubezpieczyciela zidentyfikowanego sprawcy o zwrot pieniędzy (regres). Nie musimy zgłaszać się do UFG bezpośrednio- istnieje możliwość zgłoszenia się do któregokolwiek ubezpieczyciela, ma on wtedy obowiązek zgłoszenia sprawy do UFG. Nieistotna jest też kategoria zdarzenia- czy to był wypadek czy kolizja, i tak zwrot kosztów najmu przysługuje.

Pozostaje najmniej korzystna i najtrudniejsza sytuacja- sprawca nie jest znany i zbiega z miejsca zdarzenia. Niestety takie okoliczności uszczuplają drastycznie możliwości poszkodowanego. UFG w razie kłopotów z identyfikacją sprawcy nie podejmie się zwrotu kosztów wynajmu samochodu zastępczego, a jedynie rekompensaty za straty osobowe lub poniesie koszty naprawy samochodu jeżeli poszkodowany pozostawał w szpitalu powyżej dwóch tygodni. Jak widać nie zawsze poszkodowany może liczyć na pomoc, dlatego ważnym jest aby ubezpieczyć się dodatkowo we własnym zakresie (np. poprzez wykupienie AC).

Samochód zastępczy- jaki i na jak długo?

W określeniu rodzaju samochodu zastępczego bardzo istotne jest samo uszkodzone auta. Z reguły ubezpieczyciele ograniczają jakość wypożyczonego samochodu na klasę taką samą lub niższą, o podobnych parametrach i specyfikacji. Jeżeli wypożyczymy samochód lepszy, koszty najmu zostaną zwrócone jedynie do wysokości, w jakich zmieściłoby się wynajęcie auta bardziej dopasowanego do specyfikacji uszkodzonego. W tym momencie narzucany jest kolejny wymóg- wybierając firmę wynajmującą auta należy wybrać taką, której stawki najmu obowiązują na danym rynku lokalnym, czyli nie są zbytnio zawyżone. Wynajęcie zbyt drogiego auta może skutkować posądzeniem o narażenie ubezpieczyciela na poniesienie bezzasadnych kosztów oraz odmowy zwrotu pieniędzy w części lub nawet w całości. Niemniej jednak należy podkreślić, że ubezpieczyciel nie może narzucić obowiązku wyboru firmy najtańszej na rynku bądź też nie ma prawa wybierać za nas samych, o przedsiębiorstwie mamy prawo zadecydować sami.

W wynajmie auta zastępczego równie istotny jest czas, na który przysługuje nam pojazd. Okres ten uzależniony jest od stopnia uszkodzenia posiadanego samochodu. Jeżeli auto nie jest zniszczone całkowicie, czyli nastąpiła szkoda częściowa, to z reguły samochód zastępczy przysługuje nam na rzeczywisty czas naprawy, czyli od dnia uszkodzenia pojazdu do czasu faktycznego odebrania go z warsztatu. Jest to zasada nagminnie naruszana przez zakłady ubezpieczeń, które zamiast tego kierują się technologicznym czasem naprawy, który jest tylko teoretycznym oszacowaniem długości naprawy i nie uwzględnia on tak istotnych czynników jak czas dokonania oględzin czy oczekiwania na niezbędne do naprawy części.

W przypadku gdy samochód został zniszczony doszczętnie, czyli została orzeczona szkoda całkowita, zwrot kosztów wynajęcia samochodu zastępczego liczony jest od dnia zgłoszenia uszkodzenia auta do czasu kiedy poszkodowany ma możliwość nabyć analogiczny pojazd, z zastrzeżeniem iż okres ten nie może być dłuższy niż do dnia otrzymania odszkodowania. W praktyce jednak jest to zwykle właśnie dzień otrzymania od zakładu świadczenia, ponieważ mało kto posiada środki na kupno nowego samochodu w chwili utraty poprzedniego. Istnieją dodatkowo przypadki, kiedy to otrzymanie odszkodowania nie przerywa obowiązku ubezpieczyciela i auto zastępcze nadal może być do dyspozycji poszkodowanego, np. wypłacenie jedynie części bezspornej odszkodowania.

Ubezpieczyciele niechętnie wspominają o możliwości wynajęcia samochodu zastępczego, dlatego trzeba dowiedzieć się we własnym zakresie na jakich zasadach on przysługuje. Warto jest ubiegać się o auto we wszelkich możliwych przypadkach, ponieważ kierowcy mają do tego prawo.

TAGI: ubezpieczenie samochodu, samochód zastępczy z oc sprawcy, samochód zastępczy, ac, oc, auto zastępcze, ubezpieczenia, ubezpieczenie


Przeczytaj też

Cena ubezpieczenia Cena ubezpieczenia

OD CZEGO ZALEŻY CENA UBEZPIECZENIA SAMOCHODU? Wielu kierowców rezygnuje z wykupienia dodatkowego ubezpieczenia samochodu tłumacząc się zbyt wysokimi ...

 

Wspólne oświadczenie o zdarzeniu drogowym Wspólne oświadczenie o zdarzeniu drogowym

Wspólne oświadczenie o zdarzeniu drogowym Kolizje drogowe zdarzają się codziennie. Każdy z nas kiedyś może znaleźć się w trudnej sytuacji i być poszko...

 

Jak wybrać najlepsze ubezpieczenie AC? Jak wybrać najlepsze ubezpieczenie AC?

NAJLEPSZE UBEZPIECZENIE AC W odróżnieniu od ubezpieczenia OC, w którym najważniejszym czynnikiem jest cena, wybór polisy AC często jest twardym orzech...

 

Klauzule w ubezpieczeniu Klauzule w ubezpieczeniu

KLAUZULE W UBEZPIECZENIACH KOMUNIKACYJNYCH Umowy ubezpieczeniowe kryją w sobie wiele zapisów, które dla większości ludzi są co najmniej niezrozumiałe....